الشيخ اسماعيل الصالحي المازندراني

101

شرح كفاية الأصول

و به عبارت ديگر : اگرچه ادلّهء دالّه بر لزوم رجحان در متعلّق نذر ( مانند : لا نذر الّا فى طاعة ) عامّ است ، ولى اين عمومات به سبب دو مورد مذكور ( احرام قبل از ميقات و صيام در سفر ) به واسطهء روايات خاصّه ، تخصيص خورده است ، به اين صورت كه در اين دو مورد ، لازم نيست متعلّق نذر ، با قطع نظر از خود نذر ، رجحان داشته باشد ، بلكه همان رجحان ناشى از تعلّق نذر به آنها ، كفايت مىكند « 1 » . و لذا در احرام قبل از ميقات و صيام در سفر ، اگرچه رجحان ذاتى وجود ندارد ، ولى رجحان ناشى از خود نذر ، كفايت مىكند كه نذر آنها منعقد شود و صحيح باشد . نكته : اگرچه مجرّد رجحان ، سبب نمىشود كه عمل منذور به ، عبادى و قربى باشد ( زيرا امر به وجوب وفاى به نذر ، توصّلى است نه عبادى ) ، ولى مىتوان اين مشكل را با نذر خاصّ ، علاج كرد ، به اين صورت كه شخص نذر كند قبل از ميقات ، به قصد تعبّد و تقرّب ، محرم شود . و چون نذرش ، خاصّ و مقيّد به قيد تعبّدى و قربى است ، بايد به همين كيفيّت نذرش را ادا كند و عمل را انجام دهد و لذا مىتواند به سبب امر به وفاى به نذر ( اوفوا بالنذور ) قصد قربت كند . فانّه و ان لم يتمكّن . . . اين عبارت ، جواب از اشكال مقدّر است ، به اين بيان : اشكال - يكى از شرايط صحّت نذر ، اين است كه شخص بر انجام عملى كه مورد نذر است ، قدرت داشته باشد ، يعنى بايد بتواند عمل منذور به را به نحو قربى و تعبّدى انجام دهد ، و حال آنكه احرام و صيام قبل از نذر ، عبادى و قربى نيستند . در نتيجه شخص ناذر ، بر انجام احرام يا صيام عبادى ، قدرت ندارد . جواب اشكال - قدرتى كه در نذر ، شرط است ، قدرت در حال وفاء و امتثال است ، نه در حال انعقاد نذر . و لذا اگر در حال انعقاد نذر ، قدرت نباشد ، ولى در حال وفاء ،

--> ( 1 ) . مرحوم سيّد در عروة الوثقى ، بر همين مبنا فتوا داده است .